حافظان سرزمین یوزپلنگ

 با سلام

به اطلاع می رساند

شرکت تعاونی حافظان سرزمین یوزپلنگ پروژه ای باهمکاری دفتر محافظت ازیوزپلنگ آسیایی در حال اجرای طرح آگاه سازی و اطلاع رسانی به دانش آموزان مدارس ومردم بعضی از روستاهای پارک ملی توران می باشد در این طرح اعضای شرکت تعاونی اقدام به برگزاری مسابقات درمدارس ابتدایی روستاها می نماید هدف ازاجرای این طرح آگاه کردن دانش آموزان و مردم روستاهای پارک ملی توران است تا بتوانند ارزش محیط زندگی خود رادرک کنند  وبرای حفاظت  از آن مشارکت فعال نمایند

                                                                     باتشکر ازشما  

                                                                   مهدیه شفیعی

شعری در باره یوزپلنگ

اسی تو اسی من اسی یوزپلنگ

اسی چند تاخال داری تو بدن

اسی توگربه سانی وگربه

اسی  سگا روتو شبونه شکار کن

دل بچه هاتو شبونه توشاد کن

تا بمونه برای توهمشه جاودانه

اسی درگیراون خط چشاتم

حالا که اینطوره قربونه نگاتم چاکر چشاتم

اسی یکی اومد کنارت

نترس بابا نمی کنه شکارت

آخه تویوز پلنگی وگربه سانی

چراتورو کنن اینجوری شکاری

اسی می دونی چشمش براقه

می دونی توبدنش پر خاله

می دونی کافشن زرد توبدنشه

صبح تا شب دنبال شکاره آهو وقوچ ومیشه

نسلش داره منقرض میشه

کاری کنید  نزارید  از بین بره

بزارید تادنیا دنیاست باقی بمونه

نزارید توگوشه کنار کویر تنها بمونه

دوستتان دارم مهدیه

شعری از زبان  یوزپلنگ

آشنایی با یوزپلنگ آسیایی وتوران

مقدمه

مجموعه توران درسال 1351به عنوان منطقه حفاظت شده در آمد ودر سال 1355بخشی از آن ازسوی یونسکو عنوان زیستکره ذخیرگاه شناخته شد مجموعه توران از اهمیت بین المللی خاصی برخوردار است ده ها گونه در اینجا زندگی می کنند که در میانشان یوزپلنگ وزاغ بور  در سطح دنیا از اهمیت زیادی برخوردار هستند یوزپلنگ آسیایی یکی از نادرترین گربه سانان جهان به شمار می رود این جانور که زمانی در اکثر مناطق دشتی غرب آسیا می زیست بیش از20سال است که ایران آخرین پناهگاه آن به شمار می رود یوزپلنگ یکی از اعضای متوسط جثه خانواده گربه سانان می باشد که خصوصیت ظاهری آن ازدو خانواده گربه سانان وسگ سانان است

جمعیت یوزپلنگ درایران 70 تا 120 قلاده است از مهمترین مناطق محل زیست این گونه در کشور عبارتند از:منطقه حفاظت شده بافق وآریز ،پناهگاه حیات وحش دره انجیر،پناهگاه حیات وحش نایبندان ،پارک ملی کویر،پارک ملی خارتوران ،راوردر کرمان وپناهگاه حیات وحش میاندشت.هدف از تهیه این مطالب ،آشنایی

هرچه بیشتر محیط بانان و دست اندرکاران ومردم است که امروزه حفاظت از یوزپلنگ به عنوا ن گو نه  پرچم  درحفاظت ازحیات وحش ایران قلمداد می شود

یوزپلنگ به چه معناست

همانگونه که مشخص است یوزپلنگ ترکیبی از دوکلمه یوز وپلنگ است .یوز در فارسی ،بن مضارع یوزیدن  است وفعل یوزیدن به معنای جستن ،جهیدن،وطلب کردن می باشد یوز رابه جهت جستجوی شکار به این نام می خوانند به عبارت دیگر یوز یعنی جوینده ،طلب کار وشکار کننده .یوزپلیگ به معنای پلنگی است که به دنبال شکار می گردد وبه اصطلاح بایوزیدن آن را می گیرد دز زمانهای قدیم مردم بر این باور بودند که یوزپلنگ نوعی پلنگ است برای این گربه سان زیبا وقشنگ درزبانهای مختلف ،نامهای گوناگونی بکار رفته است،به عنوان مثال در زبان عربی  نام آن فهد است ،در ترکمنستان به نام پولام ودر افغانستان تازی پلنگ (فارسی دری)

و تازی پرنگ (پشتو)گفته می شود. در پاکستان به براهوئی،  یوز،  وبه مکرانی ، گورک ،گفته می شود      

یوزپلنگ را در زبان انگلیسی به نام چیتا cheetahمی نامند.که خود این کلمه ،از کلمه chita

خالدار مشتق شده است یوزپلنگ در سرتاسر دنیا بانام هندی خود به نام چیتا شناخته می شود

اندازه ها

یوزپلنگ یکی از اعضای متوسط خانواده گربه سانان است طول بدن بالغ ها ازبینی تاقاعده دم 110 تا140سانتیمتر ودمشان 60تا80 سانتیمتر دراز دارد .ارتفاع جانور درحالت ایستاده به 65تا95سانتیمتر درناحیه شانه رسیده ووزن آن نیز معمولا بین 40تا65کیلوگرم است البته اندازه گیریهای صورت گرفته در ایران نشان می دهد که یوزپلنگ ایرانی به ندرت از 40 کیلو گرم بیشتر وزن دارند بدن یوزپلنگ باموهای زبرو خشنی پوشیده شده ورنگ آن زرد نخودی تازرد کم رنگ تغییر می کند که درقسمتهای زیرین بدن سفید می شود .تمامی بدن به استثنای قسمت قدامی پوزه ،گردن،وناحیه شکم ،با خالهایی گرد ،کوچک ،وتوپر پوشیده می شود هیچ دو یوزپلنگی را نمی توان یافت که الگوهای خالدار روی بدن ویا صورتشان باهم یکسان باشد یکی از راههای تشخیص یوزپلنگ های مختلف درطبیعت از یکدیگر استفاده از همین الگوهای منحصر بفردی است که هرکدام برای هرفرد اختصاصی است. تعداد خالهای بدن هر یوزپلنگ آفریقایی به بیش از 3000عدد می رسد. ولی به نظر می رسد که این تعداد در یوزپلنگهای ایرانی کمتر باشد

خط اشک

یکی از بارزترین ویژگیهای یوزپلنگ،خط اشک این جانور است که از گوشه چشم هاشروع می شود وتاکنار خارجی دهان ،درست پشت دندانها ی نیش امتداد دارد ومی توان آنها رابه سادگی بوسیله همین خطوط از سایر گربه سانان خالدار تشخیص داد .خط چشم این جانور چندین کارکرد دارد 1-از بازتاب انعکاس نور جلوگیری می کند 2- بابه حداقل رساندن زنندگی نور خورشید برای چشمان جانور ،باعث افزایش دقت دید آن می شود ،افزون براین ،یوزپلنگها معمولا عادت دارند که صورت همدیگر را لیس بزنند وبااین کار علاوه بر تیمار کردن و پاکیزه نگاه داشتن صورت ،روابط اجتماعی خود را تقویت می کنند یکی از روشهایی که در طبیعت برای شناسایی و تشخیص یوزپلنگهای مختلف مورد استفاده قرار می گیرد علامتهای روی صورت یعنی خال و به خصوص خطوط اشک است.

گوش

گوشهای یوزپلنگ بسیار کوتاه ،پهن وکوچک می باشد این باعث می شود که تصویر نیمرخ جانور بیش از پیش کاهش یابد پشت گوشها در قاعده سیاه رنگ بوده واز پشت سر سیاه رنگ دیده می شود .

دم

دم جانور پوشیده از خالهایی است که در انتها به چند حلقه دائمی وکم وبیش کاملی تبدیل می شوند .ضخامت حلقه های سیاه رنگ به ترتیب به سمت انتهای دم بیشتر شده وبه 110 میلیمتر می رسد .نوک دم در اکثر یوزپلنگها سفید رنگ است .ولی گاهی اوقات یوزپلنگهایی مشاهده می شوند که انتهای دمشان به رنگ سیاه می باشد .موهای انتهای یوزپلنگ بلندتراز موهایی است که بقیه دم رامی پوشاند ودارای نوارهای سیاه وروشن کاملا واضح ومجزا از هم می باشد .دم این جانوردر مقایسه  باسایر گربه سانا ن نسبتا بلندتر است. گذشته از بلندی نسبی دم یوزپلنگ در مقایسه بادم سایر گربه سانا ن، نسبتا کلفت تر می باشد. به این ترتیب دم به وسیله ای بسیار کارآمد تبدیل شده وجانور می تواند ازآن به عنوان عامل حفظ تعادل استفاده کند .

 باتشکر از گروه شرکت تعاونی حافظان سرزمین یوزپلنگ

مهدیه شفیعی

بسم الله الرحمن الرحیم

صورتجلسه 10/8/1388

صورتجلسه ای درروزیکشنبه باهمکاری مسئولین انجمن بوم پژوهان و باحضور سرکارخانمها  دارایی ، خانم الزیرا ساگینبا یوا،خانم مهندس مونا مبرقع، وآقای جوراب چیان وگروه های محلی (نایبند،طبس،پیکوه،خانخودی،احمدآباد،زمان آباد)درتهران برپاشد که دراین جلسه بحث و

گفتگوکردیم درمورد گروه ها ،هریک ازاعضای گروه ها خود رامعرفی کردند ازشرکت وفعالیتهایی که انجام داده بودند صحبت کردند وبعد خانم دارایی وآقای جوراب چیان ودیگرمسئولین برای ماصحبت کردند مابا آنهادرد دل کردیم اول از موفقیت هامون براشون گفتیم وبعد از مشکلات ، سفره دلمون روبراشون باز کردیم وشروع کردیم به درد دل گفتن اینکه بدونید ماچقدر سختی کشیدیم تا به اینجا رسیدیم و شرکتمون رو به ثبت رساندیم  و هنوزم این مشکلات تموم نشده آدم تاخودشو جای فرد دیگری نزاره نمی  فهمه طرف مقابل چی میکشه ما فکرمی کردیم تنها ماهستیم که اینقدر مشکل داریم تنها روستای ماهست که مدرسه ندارد اما وقتی به این جلسه اومد یم وبه درد دلای  همدیگه گوش دادیم دیدیم نه تنها ما این مشکلات و نداریم بلکه کسانی هستن که مشکلاتی بدتر از مارو دارن حتی یه ماشین در روستا ندارن که بیمارخود رابه دکتربرسانند چرادر یک روستا ،دریک شهر همه امکانات باشه اما درجای دیگری هیچ نباشد  مگه مردم روستا چه گناهی کردن آخه ماهم انسان هستیم چرامادختران روستا بایدتمام عمرمان رادرگوشه خانه سپری کنیم اگرمدرسه باشد چرا ماهم مثل دیگران درس نخوانیم به هرکجا نامه نوشتیم ومشکلات روستامون رابراشون گفتیم جوابی به ما ندادند تنها مشکل روستای ما نیست بلکه این حرفای بچه های نایبند هم هست چقدرخوبه شما بزرگواران یه سر بیاین روستاهای ماودرکنار مردم وهمان خونه های گلی وگنبدی شکل بشینید و به درد دلاشون  گوش بدین شاید نتونید باری از رودوششون بردارید اما می تونید باحرفاتون به آنها آرامش بدهید و مرهمی باشید برای دردهایشان  خیلی هاهستن وقتی براشون صحبت می کنی که ماچه مشکلاتی داریم  اصلا به حرفات گوش نمید ن اهمیتی قائل نمیشن  به راحتی از کنارت  رد می شن  اما وقتی همین آدماروبه روستات دعوت می کنی واز نزدیک می بینه  باچه مشکلاتی مواجهه هستی اون موقع است که حرفای ما رو باور می کنه وشاید یه ذره دلش به حال ما روستاییها بسوزه  ،مادر این جلسه در  کنار این فعالیت ها یک فعالیت گروهی دیگر بااعضای گروه هاشروع کردیم که در این فعالیت تصمیم بگیریم که چگونه می توان یک گروه توانمند وپایدار داشت ،چگونه می توان از یوزپلنگ محافظت کرد ، آمدیم در این فعالیت موفقیت ها ،علت ها،ومشکلات رابررسی کردیم وراهکارهای ما دراین فعالیت به شرح زیر است

1- آموزش بگیریم وآموزش کارگاههای آموزشی در روستاهای هم جوار منطقه

2- همکاری با محط زیست ومحیط بانان

3- احساس مسئولیت وتعهد درقبال کارها وگفته هامون

4- پخش پوستر عکس یوزپلنگ

5-مکانی مناسب برای شترها دوراز منطقه حفاظت شده

6-احترام به اعضای گروه ومسئولین

7- برگزاری کارگاه های مشارکتی وتشکیل گروه های محلی با هدف حفاظت از محیط زیست.

8-کمیته محیط بانی را گسترشش بدیم وبرای اعضای گروه هاازمحیط زیست کارت همیاری بگیریم .

9- باسازمان صنایع دستی برای گرفتن طرح های جدید قالی ارتباط برقرار کنیم.

10-ارزش گذاشتن به وجود یوزپلنگ در منطقه  وآگاه شدن مردم سایر مناطق با فروش فرش هایی که با طرح یوزپلنگ طراحی شده اند .

11- درخواست کمک وامکانات برای انجام فاز آگاه سازی در مورد حفاظت از محیط زیست منطقه داشته باشیم .

12- با مقامات محلی ومحیط زیست منطقه ارتباط برقرار کنیم .

13- از محیط زیست ومحیط بانان درخواست کردیم که مرتب با اهالی منطقه ارتباط برقرار کنند.

14-گسترش وبلاگ وگرفتن اطلاعات جدید واطلاع رسانی در مورد وجود یوزپلنگ در منطقه پارک ملی توران

15- با محیط زیست واداره میراث فرهنگی در جهت تاسیس یک مرکز توریستی در منطقه اقدام کنیم .

درآخرما به این نتیجه رسیدیم که حلقه های گفتگو در کنار یکدیگر  برای اعضای گروه ها می تونه فضایی ایجاد کند تا به صورت هدفمند،درمورد زندگی مشترک وعمومی خود بیندیشند واز طریق هم فکری درساختن اجتماع خود سهیم شوند مشارکتی که می تونه حس تعلق،همیاری ومسئولیت پذیری را افزایش دهد.

باتشکر                    

گروه شرکت تعاونی حافظان سرزمین یوزپلنگ 

  دوستان عزیز

با سلام.

یوزپلنگ آسیایی میراث طبیعی کشور ماست و باید برای حفظ آن نهایت تلاش خود را به کار ببندیم.

انجمن بوم پژوهان و خانه فرهنگ و توسعه پایدار در ابتکاری بی نظیر، مراسمی را با حضور اعضای گروه های محلی حفاظت از یوزپلنگ آسیایی برگزار می کنند:

دیدار همراه با صرف شام با هدف تقویت گروه ها و صندوق های محلی با هدف حفاظت از یوزپلنگ آسیایی

در این مراسم هفت گروه محلی از خارتوران و منطقه طبس شرکت دارند. این مراسم به صورت یک میهمانی شام است که هر فرد نسبت به همت عالی خود هر قدر که بتواند به گروه های محلی یا صندوق های محلی کمک کند. از همه گروه های غیردولتی و افراد علاقه مند دعوت می شود که در این مراسم شام شرکت نمایند (ضمنا برگزار کنندگان از هر گونه خودیاری برای هزینه های شام نیز استقبال می کنند و فهرست اسپانسرها همچنان تا روز مراسم باز خواهد ماند – تا کنون فقط خانه فرهنگ و توسعه پایدار پیوسته است و امیدواریم که این فهرست هر لحظه بیشتر شود).

امیدواریم که در این راه همراه ما شوید. در صورتی که مایل هستید در این مراسم شرکت کنید، حتما تا جمعه شب (هشتم آبان 1388) اطلاع دهید تا بتوانیم مقدمات اولیه پذیرایی را فراهم سازیم.

خانم پروین پاکزادمنش 09123459931

آقای مهدی الماسی : 09122387594

یا از طریق پست الکترونیکی با ایمیل خانم شیخ محمد maryam.ngo@gmail.com تماس حاصل فرمایید (دوستانی که از طریق ایمیل تماس می گیرند، حتما شماره خود را بگذارند که بتوانیم از طریق تلفن – محل پذیرایی را اطلاع رسانی کنیم)

زمان: یکشنبه، ساعت 7 الی 30/9 بعد از ظهر روز دهم آبان 1388

محل پذیرایی : متعاقبا از طریق تلفن به دوستان علاقه مند اطلاع رسانی خواهد شد (ولی حدود نشانی آن در محله دارآباد تهران خواهد بود)

توجه توجه : با در نظر گرفتن ترافیک تهران در ساعات بعداز ظهر، خواهشمند است به صورتی برنامه ریزی کنید که یک ربع قبل از شروع در محل مراسم باشید.

شایان ذکر است تاکنون چندین انجمن غیردولتی به این کار نیک پیوسته اند. منتظر تماس و دیدار شما در مراسم هستیم. متن اصلی دعوتنامه برای علاقمندان به این حضور زیبا پس از تماس با ما ارسال خواهد شد.

باسلام

 ولادت باسعادت هشتمین اخترتابناک وامامت آقاامام رضارا به شما تبریک می گویم

محفل آریایی تان طلایی..دل هایتان دریایی..شادی هایتان یلدایی..مبارک باد این شب بارانی

درباره ی ما:

اعضای گروه شرکت تعاونی حافظان سرزمین یوزپلنگ درسال 1386 به هم پیوستند   ونزدیک یک  سال است که باهمه سختیها تونستندشرکت را به ثبت برسونند  خیلی هابه ماکمک کردن که خوبه ازاین عزیزان هم تشکروقدردانی کنیم  تشکرمیکنم ازگروه زحمتکش انجمن بوم پژوهان ،تشکر میکنم ازجناب آقای محمدزاده که واقعا الان جاشون خالی در روستای خارتوران واگر حمایت های ایشان نبود ماموفق نبودیم امیدواریم در هرکجا هستن درپناه خداوند متعال سلامت وتندرست باشند ،بخشدارمحترم بیارجمند جناب آقای خرم ،مسئولین محترم محیط زیست تهران، سمنان ،بیارجمند،وپارک ملی توران ،استاندار محترم استان سمنان ،فرماندارمحترم شهرستان شاهرود ، مسئولین محترم دفترحفاظت ازیوزپلنگ آسیایی سازمان ملل ،مسئولین محترم مرکز بهداشت شهرستان شاهرود واحمدآباد ،مردم خوب  و مهربان روستا، شوراودهیار محترم روستا،وبهترینها آن هم  بچه های خوب شرکت تعاونی حافظان سرزمین یوزپلنگ که صادقانه زحمت کشیدن اول براتون گفتم ماخیلی سختی کشیدم باورکنیدبارها خواستیم قید شرکت را بزنیم پشتوانه ای نداشتیم آخه توروستا رسمه خانم ها  فقط کارای خونه وکشاورزی ودامداری را انجام بدهند  می گفتن آقایون چه گلی به سرمازدن که می خواهید   شمابزنید وخیلی حرفای دیگه اما کوگوش شنوا ماکارخودمون روانجام می دادیم ووقتی هم فهمیدیم که پارک ملی توران چقدربرای ماارزش داره دنبال کار را گرفتیم بامحیط زیست ارتباط برقرا ر کردیم واز آنها  خواستیم اطلاعاتی ازپارک ملی توران دراختیارما بگذارند که چگونه می توان از حیواناتی که درپارک ملی توران است محافظت کرد ماازمرد م خواستیم دیگه شکاررومتوقف کنن حیوانات راشکار نکنند برای شترها یه مکانی درست کنن تابه محیط ماآسیب نرسونن و ...... ما  معتقدیم انسان تاسختی نکشه آسانی رابه دست نمیارد وما دست دردست هم گذاشتیم  و با تلاش وکوشش توانستیم شرکتمان رابرپا کردیم امید است که دستاوردهایمان زیبنده نام توران وایران وایرانی باشد.

آداب وروسم روستا

 پرجمعیت ترین روستای مجموعه توران  روستای احمدآباد با180خانوار وجمعیت تقریبا 1000 نفر است که شغل اصلی آنهاراکشاورزی تشکیل می دهد  دامداری نیز مهمترین مشغله وممردرآمد خانوارهای منطقه است شترداری یکی دیگر از فعالیت های مردم روستایی ساکن درمجموعه توران می باشد شترها رامی توان به صورت آزادوپراکنده در داخل منطقه مشاهده کرد وما باید راهی پیداکنیم که شترها رااز  منطقه دور کنیم تابیشتر از اینها به محیط زیست ما آسیب نرسانند  چون شتر اهلی است واز انسان نمی ترسد میزان تغذیه روزانه اش زیاد است  بویی که ازخودش تولید می کند  باعث راندن گونه های دیگربومی می شود،زادگاه من بخش کوچکی ازتوران است من آنرااکنون سربلندوبلند پایه باز می گذارم  من برخود می بالم که دراین سرزمین ودرکناراین مردم  زندگی می کنم افتخارمی کنم که مردم روستای من درکنار یکدیگر با همه سختیها و مشکلات با هم درکارها هماهنگ هستند ودر شادی وغم شریک یکدیگر هستند وموقع عزاوشادی دست به کمرمی بندند وباآبرومندی ازمجلس پذیرایی می کنند

غذاهای محلی ما شامل

آش تیکه ،آش رشته، آش شکم پر ،اشکنه ،کشک بادمجان ،قروتی،کم جوش، ماست جوش ،آرد بریون،و.....

انواع نان،نان پنجه کشی،نان قندی ،نان قلیف،قتلمه،فتیر،کماچ،تفتون،نان روغنی،و.....

گیاهان دارویی

درمنه کوهی ،درمنه بیابانی،خارشتر،خاکشیر،قدومه،کله پوره،شیرین بیان،علف هیزه ،نان کلاغ(پنیرک)،ملنگو،خاکشیر،زیره کوهی،اسفند،بنه،بادامشک ، پونه و .......

توضیحاتی در مورد گیاهان دارویی

ما از درمنه بیشتر برای دل درد استفاده می کنیم ،ازنان کلاغ(پنیرک) برای عفونت زنان،ملنگو برای گلودرد،ازقدومه برای گرفتگی شکم وسرماخوردگی ازعلف هیزه برای پهلودرد ،کمردرد،دل درد و خیلی چیزای دیگه استفاده می کنیم

این صفحه ادامه دارد ما می خوایم اطلاعات بیشتری درمورد گیاهان دارویی به شما بدهیم تا الان حدود 30گونه  از گیاهان دارویی راشناسایی کردیم وبه همین زودی دراختیارشماعزیزان قرار می دهیم .منتظر بمانید.

به نام یگانه خالق هستی  بخش

 توران  سرزمینی است کویری باآب وهوای نیمه بیابانی  که دردل این کویر  حیوانات  قشنگ ودوست داشتنی زندگی می کننداز جمله  یوزپلنگ آسیایی  که تنها زیستگاه این حیوان درکویر ایران ازجمله کویر توران است  

توران تنها منطقه ایران است که هر سه گونه ی بومی ایران یعنی یوزپلنگ آسیایی،گورخر آسیایی وزاغ بور رامی توان در آن مشاهده نمود. مجموعه توران دومین منطقه بزرگ تحت حفاظت سازمان محیط زیست است. طبق گزارشات رسیده از محیط بانان پارک ملی در اوآخر تابستان 88_2تاتوله از تیره یوزپلنگ پیداشده وماخیلی خوشحال شدیم اگر تا به حال پارک ملی توران راندیده اید حتمایک سربزنیدواز زیبایی وطراوت وحیوانات آن لذت ببرید اینجاجادارد  ازهمه مسولینی که درمحیط زیست منطقه توران صادقانه فعالیت می کنند صمیمانه تشکروقدردانی کنیم امیدواریم که درپناه حق تعالی وبا کمک شماعزیزان بتوانیم به میراث گرانبهای آن سرزمین ارج نهیم

خصوصیات طبیعی ذخیرگاه زیستکره

١- عرض وطول جغرافیایی:

مجموعه درمختصات جغرافیایی بین 55 الی 57 طول شرقی و35 الی 27 و36عرض شمالی قرار دارد.                             

2-منطقه بیو جغرافیایی

ذخیرگاه درجنوب شرقی شهرستان شاهرود و28 کیلومتری جنوب شرقی شهربیارجمند درحد فاصل سه سلسله کوه   به نامهای کوه پیغمبر در جنوب شرقی شتر کوه در غرب و قلعه بالا در شمال قرار گرفته است .

این منطقه از نظر بیوم جهانی جزء علفزار(Grass Land)می باشد

 واز نظر نوع منطقه ای وکشورهای آسیای میانه از نوع تیپ 2علفزار بیوم جهانی (استیپ)است

مجموعه توران از 3قسمت پارک ملی ،پناهگاه حیات وحش ومنطقه حفاظت شده تشکیل شده است  

این منطقه درسال 1351به عنوان منطقه حفاظت شده تحت مدیریت سازمان محیط زیست درآمد ودر سال

1355قسمتی ازآن به عنوان پناهگاه حیات وحش انتخاب گردید .درهمان سال مجموعه توران ازطرف یونسکو عنوان ذخیرگاه زیستکره رانیز دریافت کرد .سپس درسال1381 قسمتهای مرکزی این مجموعه به پارک ملی ارتقاءیافت

توبوگرافی منطقه

بخش های وسیعی ازمجموعه توران را اراضی دشتی،کویری وتپه های ماسه ای تشکیل داده است

تپه های شنی رضاآباد درمنتهی الیه شرقی ذخیرگاه منظره زیبای کویری با پوشش های متفاوت :ازتاغ،شورواسکتبیل می باشد همچنین چشم اندازهای طبیعی دیگر  ذخیرگاه شامل:کوه پیغمبر،کوه دوشاخ،کلاته ماجراد،ولبگاه کویر می باشد طولانی ترین واصلی ترین منطقه کال شور می باشد درکل ذخیرگاه رودخانه با آب دائمی جریان ندارد

دامنه تغییرات منطقه به رغم وسیع بودن (1441523)هکتارزیادنیست بلندترین نقطه آن قلعه بالا به ارتفاع       2265متر وپست ترین نقاط ذخیرگاه دشت کویر جنوبی به ارتفاع 683 سانتیمتر ازسطح دریا می باشد بیشترین سطح منطقه را اراضی پست کمترین مساحت آن را ارتفاعات تشکیل می دهد 92 درصد از اراضی ذخیرگاه دارای شیب کمتراز 10درصدوفقط 2درصد منطقه دارای شیب بالای 60درصداست این سیمای عمدی توپوگرافی منطقه راباید دشتی دانست                                                       

راههای ارتباطی منطقه

تنها راه آسفالته داخل مجموعه توران راه آسفالته خانخودی به زمان آباد است که شمال غرب منطقه رابه شرق آن متصل می کند

 از مسیرهای خاکی و  مهم منطقه

1-راه خاکی احمدآباد به رضابادبه طول 24کیلومتر

2-راه خاکی قلعه بالابه دلبربه طول 9کیلومتر

3-راه خاکی الکم به جاده آسفالته خانخودی-زمان آباد به طول ١٠کیلومتر

4-راه خاکی عباس آباد به دستجرد به طول 37کیلومتر

اقلیم

این منطقه دارای تابستانهای گرم باحداکثر دمای 42 درجه سانتیگراد در تیرماه وزمستان سرد باحداقل دمای6/15 درجه سانتیگراداست (ماهای پربارش سال دی،بهمن،واسفند است که حدود 47 درصد بارش سالانه راشامل وپس از فصول بهار وپاییز باسهم 24 الی 27 درصد بارش بوده و38 درصد سهم ان مربوط به فصل تابستان است

تنوع زیستگاه

ذخیرگاه محل زیست گونه های نادر ودرمعرض خطر تهدید به انقراض ازجمله یوزپلنگ آسیایی وگورخرایرانی وهمچنین حیات پرنده اندمیک ایران به نام زاغ بور که اغلب محقققان برای تحقیق درزمینه این پرنده مجبور به

مسافرت به این ذخیرگاه می باشد وبوده که بدین لحاض دارای ارزش واهمیت ویژه ای است به بیان دیگر ذخیرگاه

توران را می توان به مشابه جزیره امید برای تداوم زیست چنین گونه هایی محسوب کرد.تاکنون 41گونه پستاندار ،167گونه خزنده،و2گونه دوزیست،ویک گونه ماهی دراین مجموعه شناسایی شده اند.

 گونه های عمده وشاخص

رده پستانداران،گورخرایرانی –یوزپلنگ آسیایی –آهو-جبیر-کاراکال-گربه شنی-قوچ ومیش-کل وبز-پلنگ-کفتار.....

رده پرندگان ،زاغ بور-ساراگپه-عقاب-بالابان-کبک-تیهو-هوبره-باقرقره......

رده خزندگان،آگاماما-افعی شاخدار ایرانی-مار جعفری-کفچه مار-لاک پشت-مهمیزدارشرقی

                         Rana vidiurda قورباغه معمولی bufo viridisرده دوزیستان وزغ سبز

ازخانواده کپورماهیان(Capocta pp)رده ماهیان –سیاه ماهی

شرح مختصری از جوامع محلی که درداخل یانزدیک ذخیره گاه زیستکره زندگی می کنند

تعداد 21طائفه در ذخیرگاه زیستکره توران وجود دارد که سنگسری وچوداری غالب جمعیت بین طوائف راتشکیل می دهد ذخیرگاه دارای 35 آبادی باسکنه دائمی و5 آبادی موسمی به صورت استقرارگاه گروه مشاع بوده اقتصاد جوامع انسانی موجود درداخل وحاشیه ذخیرگاه توران برپایه دامداری سنتی ،کوچ نشینی ،شترداری ،صنایع دستی وکشاورزی استواراست عشایر سنگسری درفصول پاییز وزمستان ازحدود آبان ماه وارد ذخیرگاه شده ودرنیمه اول فروردین این منطقه رابه قصدسرزمینهای میان بند ییلاقی ترک می کند ماموران محیط زیست منطقه همه ساله برای کنترل ورود وخروج این دامهادر محل ورودآنهابه منطقه چادرهایی را برپا می نمایند زبان اهالی ذخیرگاه فارسی می باشد وکلیه ساکنین روستاهای خارتوران مسلمان وشیعه مذهب هستندبرخی ازچوپانان افغانی که به استخدام عشایر ایل سنگسری درآمده اند دارای مذهب تسنن هستند

حیات وحش

ازبین 41 گونه پستاندار شناخته شده درذخیرگاه توران تعداد 6 گونه حمایت وحفاظت شده است وتعداد 4 گونه (گورخرایرانی ،یوزپلنگ آسیایی،شاه روباه،گربه شنی)درمعرض خطر تهدید به انقراض می باشند

گونه های در معرض خطر انقراض ( پستاندار )

گونه های در معرض خطر انقراض ( پرنده )

ازشهرها وروستاهای مهم نزدیک ذخیرگاه می توان به زیر اشاره کرد

میامی،بیارجمند،مزینان،سبزوار،عمده شهرهای نزدیک ذخیرگاه ،وعباس آباد،دستجرد،قلعه بالا،احمدآباد،زمان آباد،طرود،رضاباد،تلخاب،...... که مربوط به استان سمنان و خراسان رضوی می باشد

روستای احمدآباد در منطقه حفاظت شده پارک ملی توران واقع شده است شغل  مردم روستا برپایه کشاورزی ودامداری استواراست  مردمی زحمتکش و مهمان نوازی دارد از لحاظ امکانات محروم است بزرگترین روستایی که در منطقه   خارتوران ومنطقه حفاظت شده پارک ملی توران واقع شده روستای احمداباد با1000جمعیت است زبان اهالی روستا فارسی می باشد وکلیه ساکنین روستای خارتوران مسلمان وشیعه مذهب هستند  مازنان  توانمند روستادرکنار دامداری وکشاورزی به صنایع دستی پرداختیم شرکتی تشکیل دادیم به نام شرکت تعاونی حافظان سرزمین یوزپلنگ که دراین کارگاه ما به بافت  تابلوفرش با نقشه یوزپلنگ آسیایی شدیم  وبه علت فراوان بودن گیاهان دارویی دراین منطقه اعضای شرکت تعاونی تصمیم گرفتند درسال جاری به کاشت وبرداشت وتولید گیاهان دارویی بپردازند. می خوام ازروستامون یه کم براتون حرف بزنم  روستای ما روستای سرسبزی نیست اما وقتی قدم به کوچه پست کوچه های آن  می گذاری اهالی آن بایه شورواشتیاقی ازت پذیرایی می کنند باآنکه ازامکانات خوبی برخوردارنیست امااهالی خوب ومهربانی دارد  مردم این روستا درزمانهای قدیم درخارودروهنگ وپژگرد زندگی می کردند به علت اینکه خانه هایشان راشن وماسه فراگرفته به این روستا مهاجرت کردند وتشکیل زندگی دادند واین منطقه راگذاشتن روستای خارتوران که خار می شه روستای احمدآباد وتوران می شه روستای زمان آباد   خاردرواقع نام قدیم خارزم شاه است درخارودروهنگ دوزیارتگاه وجود دارد شیخ احمد درخار وپای پیر دردروهنگ بزرگان ده می گن شیخ احمد یکی از نوادگان امام رضاست این زیارتگاه دریک منطقه بیابانی با پوشش هایی از تاغ وشور قرار گرفته وبه علت پست وبلندی وتپه هایی که وسط راه به وجود آمده نمی توان باوسیله نقلیه رفت به همین دلیل  مردم روستا برای  زیارت باپای پیاده یا  با اسب والاغ می روند یه نکته جالب  دروسط راه یه کال وجوداره  به نام کال شورفکرکنم نامشو شنیده باشیدچون تنها آبراهه ای است که حیوانات پارک ملی توران ازآن استفاده می کنند که ازوسط این کال بایدعبور کردجای خیلی قشنگ وزیبایی است ازتون می خوام یه سربزنید پشیمون نمی شین ماروستائی ها هیج نداریم اما یه دل داریم اونم تقدیم شمامی کنیم درآخراگرچه روستایم هیچ ندارد ولی من باهمان کوچه پست کوچه های خاکی ومردم خاکی ومهمان نوازش دوستش دارم وحاضرنیستم  حتی یه زره ازخاک آن رابادنیاعوض کنم هم روستایی های من دوستتان دارم  باتشکر